ULUDAĞ MÜNAZARA TOPLULUĞU

Merhaba arkadaşlar!.

Uludağ Münazara Topluluğu kuruldu!.



10/26/2009

BASIN KANUNU

BASIN KANUNU

Kanun Numarası : 5680
Kabul Tarihi : 15/7/1950
Yayımlandığı R.Gazete : Tarih : 24/7/1950 Sayı: 7564
Yayımlandığı Düstur : Tertip : 3 Cilt : 31 Sayfa: 2234

Bu Kanunun yürürlükte olmayan hükümleri için bakınız
"Yürürlükteki Bazı Kanunların Mülga Hükümleri Külliyatı",
Cilt: 1 Sayfa: 351

BİRİNCİ BÖLÜM
Umumi Hükümler


Madde 1 - Basın serbesttir.
Basılmış eserlerle bunların neşri bu kanunda yazılı hükümlere tabidir.

Madde 2 - Bu Kanun hükümlerine göre basılmış eserlerden maksat neşredilmek
üzere tabi aletleriyle basılan veya sair her türlü vasıtalarla çoğaltılan
yazılar ve resimler gibi eserlerdir.

Madde 3 - Gazetelere, haber ajansları neşriyatına ve belli aralıklarla
yayınlanan diğer bütün basılmış eserlere bu kanunda "mevkute" denir.

Basılmış eserlerin herkesin görebileceği veya girebileceği yerlerde göste-
rilmesi veya asılması veya dağıtılması veya dinletilmesi veya satılması veya
satışa arzı "neşir" sayılır.

Fiilin ayrıca suç teşkil etmesi hali müstesna olmak üzere, basın suçu neşir
ile vücut bulur.


Madde 4 - (Değişik: 29/11/1960 - 143/1 md.)

Her basılmış eserde o eserin yayın yeri, yılı ve tabiin, varsa naşirin adla-
rı ve işyerleri gösterilir.

İlan,tarife,sirküler ve emsali hakkında bu hüküm uygulanmaz. Mevkutelerde
ayrıca basıldığı tarih ile sahibinin ve yazı işlerini fiilen idare eden sorumlu
müdürün ve bunlar mütaaddit ise idare ettikleri kısım ile birlikte her birinin
adları gösterilir.



KANUNLAR, ŞUBAT 1989 (EK - 3)
İKİNCİ BÖLÜM
Mevkute Yayımı
Madde 5 - (Değişik: 29/11/1960 - 143/1 md.)
Her mevkutenin yazı işlerini fiilen idare eden sorumlu müdürü bulunur.
Yayının muhtelif kısımlarını idare için ayrı sorumlu müdürler bulundurula-
bilir. Bu takdirde her sorumlu müdür kendi idare ettiği kısımdan sorumlu olur.
Sorumlu müdür aşağıdaki şartları haiz olmalıdır:
1 - Türk vatandaşı ve lise tahsili görmüş olmak veya bu derecede tahsili
bulunduğu resmen tevsik edilmiş olmak,
2 - 21 yaşını bitirmiş bulunmak,
3 - Türkiye'de ikametgah sahibi olmak ve devamlı oturmak,
4 - Devlet memuru, asker veya ordu mensubu bulunmamak, (Mesleki ve ilmi
mevkuteler için bu şart aranmaz).
5 - Kısıtlı veya kamu hizmetlerinden yasaklı olmamak,
6 - (Değişik: 10/11/1983 - 2950/1 md.) Ağır hapis, taksirli suçlar hariç ol-
mak üzere beş yıldan fazla hapis cezalarından biriyle veya yayın tehdidiyle para
ve menfaat temini, hırsızlık, sahtecilik, dolandırıcılık, inancı kötüye kullan-
ma, yalan yere şahadet, yalan yere yemin etmek, iftira, suç tasnii, resmi merci-
leri iğfal, müstehcen ve hayasızca yayın, fuhşuyata tahrik, hileli iflas, zim-
met,ihtilas, irtikap, rüşvet, istimal ve istihlak kaçakçılığı suçu dışındaki
kaçakçılık suçlarından veya bu Kanunun ek birinci maddesinin ikinci fıkrasında
yer alan suçlar ile bu suçlara tahrik ve teşvikten hüküm giymemiş olmak,
7 - Geçici olarak kamu hizmetlerinden yasaklılık, genel emniyet gözetimi
altında bulundurulmak veya sürgün cezasına hükümlülük hallerinden bu ceza veya
tedbirler infaz edilmiş olmak.

Madde 6 - Mesul müdürlük ile teşrii meclis azalığı aynı şahıs üzerinde bir-
leşemez.

Madde 7 - (Değişik: 7/6/1956 - 6733/1 md.)
Mevkute sahibinin, bu kanunun 5 inci maddesinin 1 inci bendindeki lise tah-
sili şartı müstesna olmak üzere aynı bentte ve diğer bentlerinde yazılı vasıf ve
şartları haiz ve okur - yazar olması icabeder.
Mevkute sahibi mesul müdürlüğü deruhte eylediği takdirde 5 inci maddede
yazılı bütün vasıf ve şartları haiz olması gerekir.
Mevkute sahibi mesul müdürlüğü deruhte etmez veya mesul müdürlük için kanu-
nen aranan vasıf ve şartları haiz bulunmazsa bu takdirde mevkuteye bir mesul
müdür tayin etmek mecburiyetindedir.
Mevkuteyi neşreden cemiyet ise reisi; şirket veya bir teşebbüs ise en fazla
hisseye malik olan; bunların teaddüdü halinde biri; sermayenin tamamı bir şahsa
ait ise bu kimse veya sahip küçük ise kanuni mümessili bu kanun hükümlerince
verilecek beyannamede sahip olarak gösterilir ve bu sahipler de bu kanunda
yazılı hükümlere tabidirler.
(Değişik: 10/11/1983 - 2950/2 md.) Türkiye'de yabancı gerçek ve tüzelkişile-
rin mevkute çıkarması mahallin en büyük mülki amirinin mütalaası üzerine
İçişleri Bakanlığının müsaadesine bağlıdır. İçişleri Bakanlığı karar vermeden
önce, Dışişleri Bakanlığının görüşünü de alır.

(Ek: 10/11/1953 - 2950/2 md.) Türkiye'de faaliyet gösteren ve yukarıdaki
fıkra kapsamına girmeyen yabancı devletlerin diplomasi temsilcileri ve konsolos-
lukları ile bunlara bağlı kuruluşlar ve uluslararası teşkilatın mevkute ve mev-
kute tanımına girmeyen basılı diğer eserleri yayınlamalarına, meri mevzuat,
Türkiye'nin taraf olduğu uluslararası sözleşmeler ve ikili anlaşmalar esasları
uyarınca Dışişleri Bakanlığının görüşü alınarak, İçişleri Bakanlığınca izin ve-
rilir.
Madde 8 - (Değişik: 29/11/1960 - 143/1 md.)

Mevkute çıkarılması izne bağlı değildir. Ancak, mevkutenin:
1 - Adını, yayın konusunu, ne vakitlerde çıkarılacağını ve idare yerini,
2 - Sahibinin ve varsa ayrı sorumlu müdür veya müdürlerinin veya kanuni tem-
silcilerin ad ve soyadlarını, uyruk ve ikametğahlarını gösterir bir beyanname
verilmesi mecburidir. Bu beyannameye tüzel kişi ise ortaklık mukavelesinin veya
tesis senedinin veya dernek tüzüğünün onaylı bir örneği eklenir.
Beyanname, mevkute sahibinin ve ayrı sorumlu müdür veya müdürleri varsa
onların da imzasını ihtiva eder.


Madde 9 - (Değişik: 10/11/1983 - 2950/3 md.)
Beyanname ve ekleri mevkute nerede çıkarılacaksa o yerin en büyük mülki
amirliğine verilir.
Beyanname mülki amirliğe doğrudan doğruya verilebileceği gibi noter aracılı-
ğı ile de tebliğ olunabilir. Mülki amirlik verilen beyannameyi kabule ve
mukabilinde bir alındı belgesi vermeye mecburdur. Beyanname noter aracılığı ile
tebliğ olunduğu takdirde, tebliğ şerhi alındı belgesi yerine geçer.
8 inci maddede yazılı hususları tamamen veya kısmen ihtiva etmeyen veya
kanuni nitelik ve şartları haiz olmayan kimseleri sahip veya sorumlu müdür ola-
rak gösteren beyannameler verilmemiş sayılır ve keyfiyet beş gün içinde ilgiliye
tebliğ edilir.
Beyanname verilmeden yayın yapılması veya beyanname verilip de yukarıdaki
fıkra uyarınca verilmemiş sayılması veya beyannamedeki bilgi ve belgelerin doğru
olmadığının anlaşılması hallerinde, mülki amirlikçe Cumhuriyet savcılığı aracı-
lığıyla, yayının durdurulması için asliye ceza mahkemesine başvurulur. Asliye
ceza mahkemesi, en geç kırksekiz saat içinde yayının durdurulup durdurulmayaca-
ğı hususunda kararını verir.

Madde 10- Beyanname muhteviyatında vukua gelecek değişiklikler beş gün
içinde dokuzuncu maddede yazılı mercie aynı usulle bildirilir.
Mesul müdür değiştiği takdirde yeni mesul müdürün imzasını taşıyan bir vesi-
kanın beş gün içinde aynı mercie verilmesi lazımdır.
Bu müddet zarfında bu kanuna göre mesul müdürlere terettüp eden mesuliyet
yazı işlerini fiilen idare edene aittir.

Madde 11 - Mevkute sahibinin hakkını başkasına devri yahut ölümü halinde
yeni sahip bir ay içinde yeniden beyanname vermeğe mecburdur.

Madde 12 - (Değişik: 10/11/1983 - 2950/4 md.)

Tabi, mevkutenin her nüshasından ikişer tanesini neşri takip eden çalışma
gününde, çıktığı yerin Cumhuriyet savcılığı ile en büyük mülki amirliğine verme-
ye mecburdur.
Tabi'e bu yükümlülüğü yerine getirdiğine dair bir alındı belgesi verilir.

Madde 13 - (Değişik: 29/11/1960 - 143/1 md.)
Mevkutelerde çalıştırılacak muhabirlerin bu kanunun 5 inci maddesinin 1,2 ve
3 üncü bentleri hükümleri müstesna, diğer bentlerinde yazılı nitelik ve şartları
haiz olmaları icabeder.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Mevkute Sahibinin Hakları
Madde 14 - Beyannamenin verildiği tarihten bir sene içinde mevkute neşrolun-
maz veyahut neşrolunmaya başladıktan sonra neşrine beş yıl müddetle ara verilir-
se beyanname hükümsüz kalır ve sağladığı haklar düşer.
Madde 15 - Bir mevkutenin hususi fedakarlık ihtiyariyle elde edip yayınladı-
ğı haber yazı ve resimler mevkute sahibinden müsaade alınmadıkça neşirlerinden
24 saat geçmeden başka mevkuteler tarafından yayınlanamaz. Hususi fedakarlık
ihtiyariyle elde edilen yazı ve resimler için mevkute sahibinden izin almak mec-
buridir.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Basında Mesuliyet
Madde 16 - (Değişik: 10/11/1983 - 2950/5 md.)
Basın yoluyla işlenen suçlardan dolayı ceza sorumluluğu:
1. Mevkutelerle işlenen suçlarda sorumluluk, suçu vücuda getiren yazıyı veya
haberi yazan veya resmi veya karikatürü yapan kimse ile beraber bu mevkutenin
ilgili sorumlu müdürüne aittir. Ancak, sorumlu müdürler için verilen hürriyeti
bağlayıcı cezalar, sürelerine bakılmaksızın para cezasına çevrilerek hükmolunur.
Para cezasının hesabında 647 sayılı Cezaların İnfazı Hakkında Kanunun 4 üncü
maddesinin birinci bendinde belirtilen miktarın aşağı haddi esas alınır. Sorumlu
müdürler için emniyet gözetimi altında bulundurma cezası verilmez.
2. Sorumlu müdür, mevkutelerde müstear adla veya imzasız veya remizli imza
ile yayınlanan yazı veya haber veya resim veya karikatür sahiplerinin adlarını
bildirmek zorunda değildir. Sahibi belli olmayan veya sorumlu müdür tarafından
en geç mahkemece yapılacak birinci sorgusu sırasında sahibi doğru şekilde açık-
lanmayan yazı veya haber veya resim veya karikatürden dolayı sorumluluk, birinci
bent hükmüne bakılmaksızın, suçu vücuda getiren yazıyı veya haberi yazan veya
resmi veya karikatürü yapan kimse gibi, sorumlu müdüre aittir.
3. Sorumlu müdür mevkutenin sahibi tarafından,rızasına aykırı olarak yayın-
lanan yazı veya haber veya resim veya karikatürden sorumlu değildir. Bu takdirde
sorumlu müdür hakkındaki ceza sorumluluğu, yazı veya haber veya resim veya
karikatürü yayınlatana aittir.
4. Mevkute tanımına girmeyen basılmış eserlerle işlenen suçlarda ceza
sorumluluğu suçu oluşturan eserin yazarı, çevireni veya çizeni ile birlikte
yayınlatana aittir. Ancak, yayınlatanlar için verilen hürriyeti bağlayıcı ceza-
lar sürelerine bakılmaksızın para cezasına çevrilerek hükmolunur. Para cezasının
hesabında 647 sayılı Cezaların İnfazı Hakkında Kanunun 4 üncü maddesinin birinci
bendinde belirtilen miktarın aşağı haddi esas alınır. Yayınlatanlar için emniyet
gözetimi altında bulundurma cezası verilmez.
Mevkute tanımına girmeyen basılı eserin sahibinin belli olmaması halinde
sorumluluk,yukarıdaki fıkra hükmüne bakılmaksızın yayınlatana aittir. Eser;
yazarı, çevireni ve çizeninin bilgi ve izni dışında yayınlandığı takdirde sadece
yayınlatan,eseri vücuda getiren gibi sorumlu olur.
Yukarıda yazılı kişiler belli olmadığı veya bu kimseler aleyhine Türk Mahke-
melerinde dava açılamadığı takdirde sorumluluk, basana, basan da belli olmadığı
takdirde satan ve dağıtana aittir.
Sahibinin rızası olmadıkça Türkiye'de yayımlanan yayınlardan aynen yapılacak
iktibaslarda sorumluluk, iktibas edene aittir.
Kanunla yasaklanmış herhangi bir dille yayın yapılması halinde, sorumlu mü-
dürlerle yayınlatanlar hakkında bu maddede öngörülen para cezasına çevrilerek
hükmedilmeye ve emniyet gözetimi altında bulundurma cezası verilmeyeceğine
ilişkin hükümler uygulanmaz.
(Ek: 11/5/1988 - 3445/6. md.) Bu Kanun ile diğer kanunların basılı eserin
sahip veya yayınlatanını cezai veya hukuki bakımından sorumlu kıldığı hallerde,
sahip veya yayınlatan tüzelkişi ise, temsilen bir gerçek kişi gösterilmiş olsa
bile sorumluluk tüzelkişiye aittir.

Madde 17 - (Değişik: 29/11/1960 - 143/1 md.)
Basın yolu ile işlenecek fiillerden doğacak maddi ve manevi zararları, 16
ncı maddeye göre sorumlu olanlarla birlikte Borçlar Kanununun genel hükümlerine
göre mevkutelerde sahibi ve mevkute olmayanlarda naşiri, mütselsilen tazminle
ödevlidirler.

Madde 18 - Basın suçlarından mahkum olanlar hakkında verilen kesin hüküm
tamamen veya hulasaten aynı mevkutede ve eğer o mevkute çıkmıyorsa masrafı
hükümlüye ait olmak üzere başka bir mevkutede neşrine hükmolunabilir.
Takibi şikayete bağlı hususlarda yukarki hükmün uygulanması şikayetçinin
isteğine bağlıdır.

BEŞİNCİ BÖLÜM
Cevap ve Düzeltme Hakkı


Madde 19 - (Değişik: 11/5/1988 - 3445/7. md.)
I - Bir kişinin, haysiyet ve şerefine dokunan veya kendisi ile ilgili
gerçeğe aykırı hareketler, düşünceler ve sözler izafesi suretiyle açık veya ka-
palı şekilde bir mevkutede yapılan yayımdan dolayı ilgili veya yetkili temsilci-
si yayının yapıldığı tarihten itibaren iki ay içinde imzasını taşıyan cevap veya
düzeltme yazısını mevkutenin sorumlu müdürüne verebilir veya gönderebilir.
Sorumlu müdür, cevap veya düzeltmeyi, aldığı tarihten itibaren üç gün için-
de inceler ve yayınlanmasına karar verdiği takdirde inceleme süresinin bitimin-
den sonra çıkacak ilk nüshada, metne hiçbir mülahaza ve işaret katmaksızın ve bu
cevap veya düzeltme dolayısıyla herhangi bir mütalaa beyan etmeksizin aynen ve
tamamen yayınlamaya mecburdur.
II - Cevap veya düzeltme, ilişkin olduğu yazının cevap verenle ilgili
miktarının iki katından uzun olamaz. Ancak, yirmi satırdan az olan yazıların
cevabı otuz satır olabilir. Mevkutenin birden fazla yerde basılması halinde,
cevap veya düzeltmeye sebep olan yazının yayınlandığı ve dağıtıldığı yerdeki
baskısının tüm nüshalarında cevap veya düzeltmeye yer verilir.
III - Cevap veya düzeltmenin zamanında yayınlanmaması halinde ilgili, yayın-
lanması gereken tarihten itibaren yirmi gün içinde evrakı ile birlikte bulunduğu
yer sulh ceza hakimine başvurur.
Sulh ceza hakimi iki gün içinde, cevap veya düzeltmeyi; suç mahiyetinde olup
olmadığı, yayın ile ilgisi bulunup bulunmadığı,Kanunda yazılı şekil ve şartları
taşıyıp taşımadığı ve mevkuteye yapılan başvurunun yayından itibaren iki ay
içinde yapılıp yapılmadığı cihetlerin-

KANUNLAR, HAZİRAN 1988 (EK - 2)
den inceleyerek, cevap veya düzeltmenin yayınlanmamasına veya aynen ya da uygun
göreceği değişiklikleri yaparak yayınlanmasına karar verir. Bu karar ilgililere
tebliğ olunur.
Bu karara karşı ilgililer dört gün içinde asliye ceza hakimine evraklarını
da vermek suretiyle itiraz edebilirler. Asliye ceza hakiminin (I) numaralı
fıkradaki hususları da dikkate almak suretiyle iki gün içinde itirazı inceleye-
rek vereceği karar kesindir.
IV - Cevap veya düzeltmenin yayınlanmasına karar verildiği takdirde, kesin
nitelikteki hakim kararının,günlük mevkutelerde alındığı tarihi izleyen üç gün
içinde, diğer mevkutelerde bu süre gözetilmek suretiyle ilk çıkacak nüshada
yayınlanması zorunludur.
V - Cevap veya düzeltmenin öncelikle, cevaba sebebiyet veren yazının
yayınlandığı sayfa ve sütunda veya bunların eş değerinde, okumayı güçleştirmeye-
cek şekilde, imla kurallarına uygun olarak, eş büyüklükte ve eş karakterde harf-
lerle, cevap veya düzeltmeyi gerektiren yazı için başlık yapılmış veya resimler
konulmuş ise, cevap veya düzeltmede tespit edilecek başlık veya resmin de yayın-
lanması gerekir.
VI - İlgilinin talebi veya hakim kararı üzerine yayınlanan cevap veya
düzeltmede, bu maddedeki şekil ve şartlara uyulmaması halinde ilgili, cevap veya
düzeltmenin yayınlandığı tarihten itibaren yirmi gün içinde evrakı ile birlikte
bulunduğu yer sulh ceza hakimine başvurup cevap veya düzeltmenin bu maddedeki
şekil ve şartlara uygun olarak yeniden yayınlanmasına karar verilmesini talep
edebilir.
Sulh ceza hakimi iki gün içinde, durumu inceler ve cevap veya düzeltmenin
yeniden yayınlanmasına gerek olmadığına veya bu maddedeki şekil ve şartlara
uygun olarak yeniden yayınlanmasına karar verir. Bu karar ilgililere tebliğ
olunur.
Bu karara karşı ilgililer dört gün içinde asliye ceza hakimine itiraz edebi-
lirler. Asliye ceza hakiminin iki gün içinde itirazı inceleyerek vereceği karar
kesindir.
Cevap veya düzeltmenin şekil ve şartlara uygun olarak yeniden yayınlanmasına
karar verildiği takdirde, sorumlu müdürün (IV) numaralı fıkra hükmüne göre hare-
ket etmesi mecburidir.
Yeniden yayınlama kararı üzerine yapılacak yayınlarda da bu maddedeki şekil
ve şartlara uyulmadığı takdirde, her defasında bu fıkra hükümleri ayrı ayrı tat-
bik olunur ve her aykırı davranış 29 uncu maddeye göre ayrı ayrı cezalandırılır.
VII - Devlet daireleri, kamu müesseseleri ve tüzelkişiler tarafından
gönderilecek cevap veya düzeltmeler hakkında da bu madde hükümleri uygulanır.
VIII - Cevap veya düzeltme hakkını kullanmadan ölen bir kimsenin bu hakkını
varislerinden yalnız biri kullanabilir.
IX - Bu maddedeki tebliğler, ilgili talep ettiği takdirde memur vasıtası ile
yapılır.
ALTINCI BÖLÜM (1)
Ceza Hükümleri

Madde 20 - (Değişik: 10/11/1983 - 2950/7 md.)
4 üncü maddenin birinci ve ikinci fıkralarında yazılı hususları göstermeyen
tabi beşbin liradan onbin liraya kadar hafif para cezasıyla cezalandırılır.
Bu hususları hakikate aykırı olarak gösterenler eylemleri daha ağır cezayı
gerektiren bir suçu oluşturmadığı takdirde üç aydan altı aya kadar hapse ve
onbin liradan yirmibeşbin liraya kadar ağır para cezasına mahküm edilirler.

Madde 21 - (Değişik: 10/11/1983 - 2950/8 md.)
9 uncu maddenin birinci fıkrası ile 11 inci madde hükümlerine aykırı hareket
edenler iki aydan altı aya kadar hapse ve onbin liradan otuzbin liraya kadar
ağır para cezasına mahküm edilirler.
----------------------
(1) Bu bölümle ilgili olarak ek 1, 2 ve 4 üncü maddelere bakınız.

9 uncu maddenin son fıkrasına göre yayımı durdurulan mevkutenin yayınına
beyanname vermeden devam edenler, dört aydan bir yıla kadar hapis ve yirmibin
liradan altmışbin liraya kadar ağır para cezasıyla cezalandırılır.


Madde 22 - (Değişik: 10/11/1983 - 2950/9 md.)
Hakikate aykırı beyanname veren kimse fiil başka bir suçu oluştursa bile
ayrıca üç aydan altı aya kadar hapis ve yirmibin liradan ellibin liraya kadar
ağır para cezasına mahküm edilir.

Madde 23 - Onuncu maddede yazılı değişiklikleri zamanında bildirmiyenler
hakkında 100 liradan 500 liraya kadar ağır para cezası hükmolunur.

Madde 24 - (Değişik : 10/11/1983- 2950/10 md.)

12 nci maddenin birinci fıkrası hükmünü yerine getirmeyenler hakkında üç
aydan bir yıla kadar hapis ve yirmibin liradan ellibin liraya kadar ağır para
cezası hükmolunur.

Madde 25 - (Değişik: 10/11/1983 - 2950/11 md.)
13 üncü maddede yazılı şart ve vasıfları haiz olmayan kimseleri çalıştıran-
lar bir aya kadar hapis ve yüzellibin liradan aşağı olmamak üzere ağır para ce-
zasıyla cezalandırılırlar.

Madde 26 - (Değişik: 10/11/1983 - 2950/12 md.)
15 inci madde hükmüne riayet etmeyenler yirmibin liradan ellibin liraya ka-
dar ağır para cezasıyla cezalandırılırlar.

Madde 27 - (Mülga: 8/5/1979 - 2231/2 md.)

Madde 28 - (Değişik: 10/11/1983 - 2950/13 md.)
18 inci maddede yazılı mahkeme hükmünü tebliğ edildiği tarihten başlamak
üzere günlük gazetelerde üç gün içinde, diğer mevkutelerde bu müddet gözetilmek
şartıyla çıkacak en geç ikinci nüshasında yerine getirmeyenler hakkında neşrin
geciktiği her nüsha için yirmibin liradan ellibin liraya kadar ağır para cezası
hükmolunur.

Madde 29 - (Değişik: 11/5/1988 - 3445/8. md.)
İlgilinin veya yetkili temsilcisinin talebi üzerine yayınlanan cevap veya
düzeltmede, 19 uncu maddedeki şekil ve şartlara uyulmaması halinde fail hakkında
üç milyon liradan beş milyon liraya kadar ağır para cezası hükmedilir.
Cevap veya düzeltmenin yayınlanmasına dair l9 uncu maddenin (III) numaralı
fıkrasına göre verilen hakim kararına rağmen, neşirden imtina olunması halinde
faile on milyon liradan yirmi milyon liraya kadar ağır para cezası; yayınlanan
cevap veya düzeltmenin l9 uncu maddedeki şekil ve sartlara uygun olmaması halin-
de ise faile beş milyon liradan on milyon liraya kadar ağır para cezası verilir.
Cevap veya düzeltmenin 19 uncu maddedeki şekil ve şartlara uygun olarak
yeniden yayınlanmasına dair sözü edilen maddenin (VI) numaralı fıkrasına göre
verilmiş hakim kararına rağmen, neşirden imtina olunması veya tekrar yayınlanan
cevap veya düzeltmede yeniden 19 uncu maddedeki şekil ve şartlara uyulmaması
halinde, fail hakkında on milyon liradan yirmimilyon liraya kadar ağır para ce-
zasına hükmolunur.
19 uncu maddenin (IV) numaralı fıkrasına ve (VI) numaralı fıkrasının dördün-
cü paragrafına göre cevap veya düzeltmeyi yayınlama mecburiyetinin doğduğu ta-
rihten itibaren yayının geciktiği her sayı için faile ayrıca; günlük mevkute-
lerde ikiyüzellibin lira, diğer mevkutelerde ikimilyonbeşyüzbin lira ağır para
cezası da verilir.

KANUNLAR, HAZİRAN 1988 (EK - 2)
Madde 30 - (Değişik: 29/11/1960 - 143/1 md.)
Ceza kovuşturmalarına ait talep ve iddianamelerle kararların ve diğer her
türlü vesika ve evrakın aleni duruşmada okunmasından, hazırlık ve ilk soruştur-
malarda takipsizlik veya yargılamanın men'i, tatili veya düşmesi kararı verilme-
sinden önce yayınlanması yasaktır.
Ceza kovuşturmasının başlamasiyle hükmün kesinleşinceye kadar hakim ve mah-
kemenin hüküm, karar ve işlemleri hakkında mütalaa yayınlamak yasaktır.
Yukarıdaki fıkralar hükümlerine aykırı hareket edenler bir aydan altı aya
kadar hapis ve 1 000 liradan 10 000 liraya kadar ağır para cezasiyle cezalandı-
rılır.
(Değişik: 10/11/1983 - 2950/15 md.) Bu madde yazılı fiillerin tekerrürü ha-
linde cezalar yarı nispetinde artırılarak hükmolunur.

Madde 31 - (Değişik: 10/11/1983 - 2950/16 md.)
Devletin ülkesi ve milletiyle bölünmez bütünlüğüne, milli egemenliğine, Cum-
huriyetin varlığına, milli güvenliğe, kamu düzenine, genel asayişe, kamu yararı-
na, genel ahlaka ve genel sağlığa aykırı olup yabancı memleketlerde çıkan basıl-
mış eserlerin Türkiye'ye sokulması veya dağıtılması Bakanlar Kurulu kararıyla
yasaklanabilir.
Bu gibi basılmış eserlerin,Bakanlar Kurulundan acele karar alınmak üzere
İçişleri Bakanlığınca karardan evvel dağıtılmaları yasaklanabileceği gibi, dağı-
tılmış olanlarda toplattırılabilir.
Yasaklanmış olmasına rağmen, bunları Türkiye'ye bilerek sokanlar, dağıtanlar
veya bu gibi eserleri kısmen veya tamamen iktibas veya tercüme edenler, yayan-
lar, fiil başka bir suçu oluştursa bile ayrıca üç aydan bir yıla kadar hapis ve
ellibin liradan yüzbin liraya kadar ağır para cezasına mahküm edilirler.

Madde 32 - (Değişik: 29/11/1960 - 143/1 md.)
İntihar vakaları hakkında haber cerçevesini aşan ve okuyanları tesir altında
bırakacak mahiyette olan tafsilat ve vakaya mütaallik resimlerin yayınlanması
yasaktır.
Bu madde hükmüne aykırı hareket edenler 100 liradan 1000 liraya kadar ağır
para cezasiyle cezalandırılırlar.

Madde 33 - (Değişik: 11/5/1988 - 3445/9. md.)
1. Kanunen evlenmeleri men edilmiş kimseler arasındaki cinsi münasebetlere
dair haber veya yazıların,
2. Türk Ceza Kanununun 414, 415, 416, 421, 423,429,430,435,436,440,441 ve
442 nci maddelerinde yazılı cürümlere müteallik haber veya yazıların yayınlan-
ması halinde mağdurların hüviyetlerini açıklayan malümat veya resimlerin,
3. 18 yaşını doldurmamış olan suç fail ve mağdurlarının hüviyetlerini açık-
layan malümat veya resimlerin,
Neşri yasaktır.
Bu yasağa aykırı hareket edenler üç aya kadar hapis ve on milyon liradan
otuz milyon liraya kadar ağır para cezası ile cezalandırılırlar.

Madde 34 - (Değişik: 29/11/1960 - 143/1 md.)
Siyasi, iktisadi,ticari mevkutelerin sermayeleri ve devamlı veya geçici bü-
tün gelir kaynaklariyle basılan nüshaların adedi ve bir nüshasına 50 den fazla
abone yazılmış olanların isim, adres ve uyrukları ve genel abone yekünü ve
basıldıkları matbaa ile olan hukuki münasebetleri noterlikçe onanmış bir deftere
kaydedilir.
2352 - 1
Bu defter tutulmadığı veya deftere noksan ve yanlış malümat geçirildiği ve-
yahut savcılıkça talep vukuunda defter ve ihtiva etmesi gereken hususlar gizlen-
diği takdirde mevkutenin sahibi veya onun mümesili bir aydan altı aya kadar
hapis ve 1 000 liradan 10 000 liraya kadar ağır para cezasına mahküm edilir.
İlmi,edebi, fenni ve bedii mahiyette olan mevkutelerden yayınları itibariyle
siyasi, iktisadi ve ticari mahiyette yayına girişenler 1 ve 2 nci fıkralar
hükümlerine tabidirler.

YEDİNCİ BÖLÜM
Basın Suçlarında Dava Süresi

Madde 35 - (Değişik: 10/11/1983 - 2950/18 md.)
Bu Kanunda yazılı olan veya basın yoluyla işlenmiş bulunan suçlardan dolayı,
günlük mevkuteler hakkında altı ay, diğer basılmış eserler hakkında bir yıl
içinde açılmayan davalar dinlenmez.Bu süre mevkute ve diğer basılmış eserlerin
Cumhuriyet savcılığına teslim edildiği tarihten başlar. Ancak 16 ncı maddenin
üçüncü bendi gereğince sorumlu müdür kendi aleyhine açılan bir davada dava konu-
su yazı veya haber veya resim veya karikatürün rızasına aykırı olarak yayınlan-
dığını iddia ve ispat ederse, yazı veya haber veya resim veya karikatürü yayın-
latan aleyhine açılacak davada süre, sorumlu müdür hakkındaki beraat kararının
kesinleşmesiyle başlar.
16 ncı maddenin birinci fıkrasının iki numaralı bendi uyarınca, sorumlu
müdürün yazı veya haber veya resim veya karikatür sahibinin kimliğini açıklaması
halinde, bu kişiler hakkında açılacak davalarda süre, açıklama tarihinden
başlar.

(Dikkat:Devamı 2553 üncü sayfadadır.)
KANUNLAR , HAZİRAN 1988 (EK - 2)

2352-2

Kamu davasının açılması izin veya karar alınmasına bağlı olan suçlarda izin
veya kararın alınması için müracaat tarihi ile izin veya kararın verildiği tarih
arasında geçen süre hesaba katılmaz, bu süre toplam iki ayı geçemez.
Basın yoluyla işlenen kovuşturması şikayete bağlı suçlarda birinci fıkrada
yazılı süre, suçun kanun ile belli zamanaşımı haddini geçmemek şartı ile işlen-
diğinin öğrenildiği tarihten başlar.

SEKİZİNCİ BÖLÜM
Basın Davalarında Uygulanacak Usul Hükümleri


Madde 36 - (Değişik: 10/11/1983-2950/19 md.)
Bu Kanunda yazılı olan veya basın yoluyla işlenmiş bulunan suçlardan dolayı
ağır cezayı gerektiren davalar, ağır ceza mahkemelerinde ve diğerleri asliye
ceza mahkemelerinde görülür. Özel kanunlardaki hükümler saklıdır.
Bir yerde birden fazla ağır ceza veya asliye ceza mahkemesi bulunduğu tak-
dirde görevli olan ağır ceza veya asliye ceza mahkemesini Hakimler ve Savcılar
Yüksek Kurulu belirler.


Madde 37 - Cumhuriyet savcılarının, gerekli görürlerse yapacakları hazırlık
soruşturmasını kanuni ve zaruri sebepler dışında en çok bir hafta içinde bitir-
meleri lazımdır. İlk soruşturmaya tabi suçlarda bu soruşturma diğer işlerden ön-
ce ve en kısa zamanda yapılır ve sona erdirilir.


Madde 38 - Bir suçta müşterek olanlardan biri aleyhinde kamu davasının
açılması veya mütekabil bir davanın görülmesi önce izne veya karar alınmasına
bağlı ise bunlar hakkındaki dava ve soruşturmalar diğerlerinden ayrılır.


Madde 39 - (Değişik: 7/6/1956-6733/1 md.)
Basın Kanununa giren veya basın yoliyle işlenen suçlara ait davalar acele
işlerden sayılır ve mahkemelerin senelik tatil günlerinde de görülür.
Maznunun ikametgah itibariyle mahkemeye çağırılabilmesi için gerekli zaman
gözetilerek, duruşma için en yakın gün tayin edilir.
İddia ve müdafaalar ve deliller birden söylenir ve gösterilir.
Duruşmalar, işin en az gerektirdiği müddetten fazla bir zamana bırakılamaz.


Madde 40 - Basın Kanununa giren veya basın yoliyle işlenen suçlara mütaallik
davalara Yargıtayda diğer işlerden önce bakılır.


Madde 41 - Kanuni tebliğ muamelelerinde mevkutenin idare yeri, sahibi ile
mesul müdürünün kanuni ikametgahı sayılır.


Ek Madde 1 - (Ek: 10/11/1983-2950/20 md.)
Türk Ceza Kanununun İkinci Kitabının Birinci Babının 1,2 ve 4 üncü fasılla-
rında veya 311 veya 312 nci maddelerinde yazılı suçları veya Devlete ait gizli
bilgileri ihtiva eden her türlü mevkute veya mevkute tanımına girmeyen diğer ba-
sılmış eserlerin dağıtımı, eserlerin basıldığı yerdeki sulh ceza hakiminin kara-
rı ile ve gecikmesinde sakınca bulunan hallerde ise bu yerlerdeki Cumhuriyet
savcılığının yazılı kararı ile önlenebilir. Cumhuriyet savcılığı, bu kararını en
geç yirmidört saat içinde sulh ceza hakimine bildirir. Hakim en geç kırksekiz
saat içinde kararın onaylanıp onaylanmaması hakkında karar verir. Onaylanmama
halinde Cumhuriyet savcılığının kararı hükümsüz kalır. Bu fıkraya göre verilen
kararlar o yer Cumhuriyet savcılığı tarafından eserin basıldığı ve dağıtıldığı
yerlerdeki Cumhuriyet savcılıklarına en seri vasıtayla bildirilir.

Yukarıdaki fıkrada sayılan suçlar ile Türk Ceza Kanununun 426 ve 428 inci
maddelerindeki suçları veya 5816 sayılı Atatürk Aleyhine İşlenen Suçlar Hakkında
Kanunda veya 6187 sayılı Vicdan ve Toplanma Hürriyetinin Korunması Hakkında Ka-
nunda yer alan suçları veya Devlete ait gizli bilgileri ihtiva eyledikleri id-
diasıyla aleyhlerine soruşturma veya kovuşturmaya geçilmiş, her türlü basılmış
eserlerin toplatılmasına, soruşturma safhasında sulh ceza hakimince, kovuşturma
safhasında görevli mahkemece karar verilebilir. Ancak, soruşturma safhasında
gecikmesinde sakınca bulunan hallerde Cumhuriyet savcılığı da toplatma kararını
yazılı olarak verebilir. Bu karar en geç yirmidört saat içinde yetkili sulh ceza
hakiminin onayına sunulur. Hakim, toplatmanın onaylanıp onaylanmaması hususunda
kırksekiz saat içinde karar verir. Kararın onaylanmaması halinde toplatma kara-
rı hükümsüz sayılır. Bu fıkra hükmüne göre verilen kararlar, o yer Cumhuriyet
savcılığınca tüm Cumhuriyet savcılıklarına en seri vasıta ile bildirilir.
Türk Ceza Kanununun İkinci Kitabının Birinci Babının 1,2 ve 4 üncü fasılla-
rında veya 312 nci maddenin ikinci fıkrasında yazılı suçların basın yoluyla iş-
lenmeleri sebebiyle mahkumiyet halinde, faillerden bir veya birkaçına ait olma-
ları şartıyla suçu ihtiva eden mevkute veya mevkute sayılmayan basılmış eserle-
rin basımında kullanılan makineler ile diğer basım aletlerinin müsaderesine de
karar verilir.
Yukarıdaki fıkrada sözü geçen makineler ile diğer basım aletlerinin kaçırıl-
masını, değiştirilmesini, kaybolmasını ve tahribini önlemek için tahkikatın her
aşamasında gerekli görülen tedbirler alınır. Ancak, bu tedbirler, makineler ile
diğer basım aletlerinin faaliyetlerini engelleyici nitelikte olamaz.


Ek Madde 2 - (Ek: 10/11/1983-2950/20 md.)
Basın yolu ile işlenen ve ek birinci maddenin üçüncü fıkrasında yazılı suç-
larla milli güvenliğe ve genel ahlaka aykırı davranışlardan mahkümiyet hallerin-
de, suç teşkil eden yazının yayınlandığı mevkutenin üç günden bir aya kadar
kapatılmasına da mahkemece karar verilebilir.
Kapatılan mevkutenin açıkça devamı niteliğini taşıyan her türlü yayın yasak-
tır. Bunlar sulh ceza hakiminin kararıyla toplatılır.
Birinci fıkraya göre kapatılmasına karar verilen mevkutenin yayınına kapa-
tılma süresinde devam edenler veya o mevkutenin açıkça devamı niteliğini taşıyan
yeni mevkute çıkaranlar bir aydan altı aya kadar hapis ve yüzbin liradan üçyüz-
bin liraya kadar ağır para cezası ile cezalandırılırlar.


Ek Madde 3 - (Ek: 10/11/1983-2950/20 md.)
Basılmış eserlerin müsaderesi hakkında mahkemece verilip kesinleşmiş karar-
lar, mahkemenin duyurusu ve Cumhuriyet savcılığının bildirimi ile Resmi Gaze-
te'de derhal yayınlanır.


Ek Madde 4 - (Ek: 10/11/1983-2950/20 md.)
Ek birinci madde gereğince dağıtımın tedbir yoluyla mahkeme kararı veya ge-
cikmesinde sakınca bulunan hallerde Cumhuriyet savcılığının verdiği kararın mah-
kemece onaylanması suretiyle önlendiği ve bu sebeple neşir gerçekleşmediği hal-
lerde, kanunun asıl suçlar için öngördüğü cezaların üçte biri hükmolunur.
Türk Ceza Kanununun 64 ve 65 inci maddeleri gereğince suça iştirak ettikle-
rinin sabit olması hali dışında mevkutelerin sorumlu müdürleri hakkında onaltın-
cı madde hükümleri uygulanır.

Ek Madde 5 - (Ek: 10/11/1983-2950/20 md.)
Türkiye'de yabancı dille yayımlanan mevkutelerin sorumlu müdürlerinin, o
dili bilmesi zorunludur.

Ek Madde 6 - (23/1/1953 - 6026/1 md. ile gelen Ek md. hükmü olup madde numa-
rası teselsül ettirilmiştir.)
Devlet daire ve müesseseleri tarafından neşredilen mevkuteler, 5680 sayılı
kanunun basın yoliyle işlenen suçlara,cevap ve düzeltme hakkına taallük eden
hükümleri dışındaki mükellefiyet ve şartlara tabi değildir.
Bu mevkuteler vasıtasiyle işlenen suçlarda mesuliyet, suç mevzuu olan yazıyı
yazan veya resmi yapan kimse ile birlikte bu mevkuteleri doğrudan doğruya idare
etmekle vazifeli olan kimseye aittir. Mevkutenin üstüne bu kimsenin adı yazılır.
Bu hususta Memurin Muhakematı hakkındaki kanun hükümleri cereyan etmez.

Ek Madde 7 - (Ek: 6/11/1996 - 4202/1 md.)
Süreli ve süresiz yayınların dağıtımını yapan gerçek ve tüzel kişiler,talep
edilmesi ve mevzuatın öngördüğü şartların yerine getirilmesi halinde, dağıtımını
yaptıkları diğer mevkutelerin satış fiyatı ile trajlarına göre aldıkları dağıtım
ücretini aşmayacak bir bedel mukabilinde, bu yayınların dağıtımını yapmak zo-
rundadırlar. Aksine davranışta bulunanlar hakkında, dağıtımından kaçındıkları
yayının toplam bedelinin %50'si oranında ağır para cezasına hükmolunur. Tekerrür
halinde bu ceza iki katı olarak uygulanır ve faaliyetleri 3 aya kadar durduru-
lur. (1)

Ek Madde 8 - (Ek: 6/11/1996 - 4202/1 md.)
Süreli veya süresiz yayınların satışa arz edildikleri yerlere ulaştırılma-
sına rağmen bu yayınları satışa sunmaktan kaçınanların işyeri, şikayet üzerine,
mahallin en büyük mülki amirliğince üç gün süre ile kapatılır. Fiilin tekrarı
halinde kapatma cezası, üç aydan az olamaz. Mülki amirlerin kararlarına karşı
sulh ceza mahkemeleri nezdinde itiraz olunabilir.(2)
Aynı hükümler, süreli veya süresiz yayınların satışa arz edildikleri yerlere
ulaştırılmasını ve satışa sunulmasını tehdit, hile, menfaat temini veya başka
bir şekilde engelleyen veya zorlaştıranlar hakkında da uygulanır.

SON HÜKÜMLER


Geçici Madde 1 - Bu Kanun yürürlüğe girdiği tarihte neşredilmekte olan bir
mevkutenin sahip veya mesul müdürü beş ve altıncı maddelerde yazılı şartları
haiz olmasalar da bu sıfatlarını muhafaza edebilirler. Ancak bu takdirde beş gün
içinde yeniden beyanname vermek ve beşinci maddenin üç numaralı bendinde yazılı
şartı yerine getirmek mecburiyetindedirler.

Geçici Madde 2 - Bu Kanunun yürürlüğe girmesinden evvel işlenip de otuz
yedinci maddede günlük mevkuteler hakkında dava ikamesi için gösterilen mehlin
geçtiği hallerde 1881 sayılı Matbuat Kanunu gereğince altı aylık mehil bitmemiş
ise yürürlük gününden itibaren bir ay içinde dava açılabilir.

Geçici Madde 3 - (Ek: 7/6/1956 - 6733/1 md.)
Bu kanunda yazılı hükümlere, durumları, vasıf ve şartları uygun olmıyanlar
kanunun neşri tarihinden itibaren bir sene içerisinde riayet ve intibaka
mecburdurlar.
Ancak, bu kanunun mer'iyete girdiği tarihte neşredilmekte olan her hangi bir
mevkutede çalışan ve basında fasılasız üç sene muhbir ve muhabirlik yapmış olan-
lar kanunun 5 inci ve 13 üncü maddelerinde yazılı yeni şartları haiz olmasalarda
bu sıfatlarını muhafaza ederler.

Geçici Madde 4 - (Ek: 8/5/1979 - 2231/3 md.)
Bu kanunun yürürlüğe girdiği tarihte, sorumlu müdürler hakkında 16 ncı madde-
nin 1 inci bendi yoluyla verilip kesinleşen hürriyeti başlayıcı cezalarla
infazına başlanmış hürriyeti bağlayıcı cezaların infazı durur. Bu kimseler
hakkında bu Kanunun 16 ncı maddesinin birinci bendi uyarınca para cezasına
hükmolunur.
İnfazına başlanan hürriyeti bağlayıcı cezalar, 647 sayılı Cezaların İnfazı
Hakkındaki Kanun hükümlerine göre, verilecek olan para cezasından mahsup
edilir. Çektirilen hürriyeti bağlayıcı cezalar için hiç bir tazminat talebinde
bulunulamaz. Adli sicil kayıtları bu kanuna göre verilecek hükme göre düzelti-
lir.

Madde 42 - 1881 sayılı Matbuat Kanunu ve tadilleri kaldırılmıştır.

Madde 43 - Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Madde 44 - Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.
---------------------
(1) Anayasa Mahkemesinin 5/6/1997 tarih ve E. 1996/70, K. 1997/6 sayılı Kararı
ile bu maddedeki "....ve faaliyetleri 3 aya kadar durdurulur." bölümünün
yürürlüğünün durdurulmasına karar verilmiştir.
(2) Anayasa Mahkemesinin 5/6/1997 tarih ve E.1996/70, K.1997/6 sayılı Kararı ile
bu fıkranın yürürlüğünün durdurulmasına karar verilmiştir.


BASIN KANUNUNUN YÜRÜRLÜKTEN
KALDIRILMIŞ HÜKÜMLERİ (1)


Kanun Numarası : 5680
Kabul Tarihi : 15/7/1950
Yayımlandığı R.Gazete: : Tarih : 24/7/1950 Sayı: 7564
Yayımlandığı Düstur : Tertip : 3 Cilt: 31 Sayfa: 2234
1 - 13/2/1953 tarih ve 6051 sayılı Kanun ile yürürlükten kaldırılmış veya
değiştirilmiş olan hükümlerin metinleri : (Madde numaraları : 36)

Madde 36, fıkra bir - (15/7/1950 tarih ve 5680 sayılı Kanunun hükmüdür.)
Bu kanunda yazılı olan veya basın yoliyle işlenmiş bulunan suçlardan ağır
cezayı gerektirenleri, bu nevi davalara bakmakla görevli mahkemelerde ve diğer-
leri asliye ceza mahkemelerinde görülür.
2 - 9/3/1953 tarih ve 6337 sayılı Kanun ile yürürlükten kaldırılmış veya
değiştirilmiş olan hükümlerin metinleri: (Madde numaraları: 36)

Madde 36 fıkra bir - (13/2/1953 tarih ve 6051 sayılı Kanunun hükmüdür.)
Bu kanunda yazılı olan veya basın yoliyle işlenmiş bulunan bütün suçlardan
ötürü sivil şahıslar hakkında ağır cezayı gerektiren davalar ağır ceza mahkeme-
lerinde ve diğerleri asliye ceza mahkemelerinde görülür.
Fıkra iki ve üç - (15/7/1950 tarih ve 5680 sayılı Kanunun hükmüdür.)
Üç ve daha fazla yargıç bulunan yerlerde asliye ceza mahkemelerinin görevine
giren davalar en yüksek dereceli üç yargıcın iştirakiyle kurulacak toplu mahke-
mede görülür. Derecede eşitlik halinde kıdeme bakılır.
Bu suretle kurulacak toplu mahkemede yargıçların en yüksek derecelisi ve
derecede eşitlik halinde kıdemlisi başkanlık eder.
3 - 4/5/1955 tarih ve 6550 sayılı Kanun ile yürürlükten kaldırılmış veya
değiştirilmiş olan hükümlerin metinleri: (Madde numaraları: 33)

Madde 33 - (15/7/1950 tarih ve 5680 sayılı Kanunun hükmüdür.)
Kanunen evlenmeleri menedilmiş kimseler arasındaki cinsi münasebetlere müta-
allik haber ve yazıların neşri yasaktır.
Hilafına hareket edenler hakkında 100 liradan 1000 liraya kadar ağır para
cezası hükmolunur.
4 - 7/6/1956 tarih ve 6733 sayılı Kanun ile yürürlükten kaldırılmış veya
değiştirilmiş olan hükümlerin metinleri: (Madde numaraları : 4,5, 7,8,13,16,17,
19,25,29,30,32,34 ve 39)
-------------------------
(1) Bu Kanundaki para cezalarının uygulanması ile ilgili olarak 10/6/1949 tarih
ve 5435 sayılı Kanunu değiştiren 21/1/1983 tarih ve 2790 sayılı Kanun ile
15/8/1957 tarih ve 9682 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 20/5/1957 tarih ve
E. 1, K. 12 sayılı Yargıtay İç.Bir.Kur.Kararına bakınız.




Madde 4 - (15/7/1950 tarih ve 5680 sayılı Kanunun hükmüdür.)
Her basılmış eserde o eserin neşir yeri ve yılı ve tabiin, varsa naşirin
adları ve işyerleri gösterilir. İlan, tarife, sirküler ve emsali hakkında bu
hüküm uygulanmaz.
Mevkutelerde ayrıca basıldığı tarih ile sahibinin ve yazı işlerini fiilen
idare eden mesul müdürün ve bunlar mütaaddit ise idare ettikleri kısım ile
birlikte her birinin adları gösterilir.

Madde 5 - (15/7/1950 tarih ve 5680 sayılı Kanunun hükmüdür.)
Her mevkutenin yazı işlerini fiilen idare eden mesul müdürü bulunur.
Neşriyatın muhtelif kısımlarını idare için ayrı mesul müdürler bulundurula-
bilir.
Mesul müdür aşağıdaki şartları haiz olmalıdır:
1. Türk vatandaşı ve Türkçe okur yazar olmak;
2. 21 yaşını bitirmiş bulunmak;
3. Türkiye'de ikametgah sahibi olmak ve oturmak;
4. Devlet memuru, asker veya ordu mensubu olmamak;
5. Mahcur veya amme hizmetlerinden memnu olmamak;
6. Ağır hapis, beş seneden fazla hapis cezalarından biri ile hükümlü olma-
mak;
7. Neşir tehdidi ile para ve menfaat temini, hırsızlık, sahtecilik, dolandı-
rıcılık emniyeti suiistimal ve hileli iflas suçlarından biri ile hükümlü olma-
mak;
8. Muvakkaten amme hizmetlerinden memnuiyet, umumi emniyet nezareti altında
bulundurulma veya sürgün cezasına mahkümiyet hallerinde bu ceza ve tedbirler
infaz edilmiş olmak.

Madde 7 - (15/7/1950 tarih ve 5680 sayılı Kanunun hükmüdür.)
Mevkute sahibi mesul müdürden gayrı olduğu takdirde mesul müdür için gereken
şartları haiz bulunması lazımdır. Sahip küçük veya hükmi şahıs olduğu takdirde
yerlerine kaim olacak kanuni temsilcilerinin de aynı şartlara sahip bulunması
gerekir.
Türkiye'de yabancıların mevkute çıkarması mahalli en büyük mülkiye amirinin
müsaadesine ve mevkutenin yazı işlerini fiilen idare edecek mesul müdürün Türk
vatandaşı olmasına ve mevkute hangi dilde çıkıyorsa o dili bilmesine bağlıdır.

Madde 8 - (15/7/1950 tarih ve 5680 sayılı Kanunun hükmüdür. )
Mevkute çıkarılması izne bağlı değildir. Ancak mevkutenin:
1. Adını, neşir mevzuunu, ne vakitlerde çıkarılacağını ve idare yerini;
2. Sahibinin ve ayrı mesul müdür veya müdürleri veya kanuni temsilci varsa
ad ve soyadlarını tabiiyet ve ikametgahlarını gösterir bir beyanname verilmesi
mecburidir. Bu beyannameye sahip tüzelkişi ise şirket mukavelesinin veya cemiyet
tüzüğünün tasdikli bir örneği eklenir.
Beyanname, mevkute sahibinin ve ayrı mesul müdür veya müdürleri varsa onla-
rın da imzasını ihtiva eder.

Madde 13 - (15/7/1950 tarih ve 5680 sayılı Kanunun hükmüdür.)
Mevkutelerde çalıştırılan muhbir ve muhabirlerin 18 yaşını bitirmiş olmala-
rı şarttır.

Madde 16 - (15/7/1950 tarih ve 5680 sayılı Kanunun hükmüdür.)
Basın yoliyle işlenen suçlardan dolayı ceza mesuliyeti:
1. Mevkutelerle işlenen suçlarda, suçu vücuda getiren yazıyı yazan veya
resmi yapan kimse ile beraber bu mevkutenin mesul müdürüne terettüp eder;
2. Mevkutelerde müstear adla veya imzasız yahut remizli imza ile neşredilen
yazı veya resim sahiplerinin adlarını mesul müdür bildirmeye mecbur değildir.
Ancak suç teşkil eden yazı veya resim Türk Ceza Kanununun ikinci kitabının bi-
rinci babının birinci faslında yazılı cürümlere taallük ediyorsa mesul müdür
bunların sahiplerinin sarih hüviyetlerini istek tarihinden itibaren 24 saat
içinde Cumhuriyet savcısına bildirmeğe mecburdur.
3. Mesul müdür suç teşkil eden haber, vesika veya yazıyı bu mahiyetini bil-
meden neşretmiş ise bunların mesuliyeti yalnız haber,beyan,vesikayı verene veya
yazıyı yazana aittir;
Mesul müdür mevkutenin sahibi tarafından rızası hilafına neşredilen yazı ve
resimlerden mesul değildir. Bu takdirde ceza mesuliyeti yazı ve resimleri neş-
rettirene aittir.
4. Mevkute tarifine girmiyen basılmış eserlerle işlenen suçlarda ceza mesu-
liyeti suç teşkil eden eserin müellif, muharrir, mütercim veya tersim edenine,
fail belli olmadığı veya bu kimse aleyhinde Türk mahkemelerinde dava açılama-
dığı veya kendisinin malümatı veya muvafakatı dışında neşrolunduğu hallerde
naşire ve naşir de belli olmazsa tabie, bu da bilinmediği takdirde bilerek sa-
tana, dağıtana aittir.


Madde 17 - (15/7/1950 tarih ve 5680 sayılı Kanunun hükmüdür.)
Basın yoliyle işlenen suçlardan doğacak maddi ve manevi zararları cezaen me
sul olanlarla birlikte mevkutelerde sahibi ve mevkute olmıyanlarda naşiri müte-
selsilen tazmin ile mükelleftirler.

Madde 19 - (15/7/1950 tarih ve 5680 sayılı Kanunun hükmüdür.)
Bir şahsın haysiyet ve şerefine dokunan veya menfaatini bozan yahut kendi-
si ile ilgili hakikata aykırı hareketler, düşünceler ve sözlerle açık veya kapa-
lı şekilde bir mevkutede yapılan yayından dolayı o şahsın imzasiyle gönderilecek
cevap ve düzeltmeyi mevkutenin mesul müdürü metnine hiçbir mülahaza ve işaret
katmaksızın aynen ve tamamen neşre mecburdur.
Cevap ve düzeltmenin günlük gazetelerde alındığını takip eden üç gün ve di-
ğer mevkutelerde bu müddet gözetilmek şartiyle en geç ikinci çıkacak sayıda aynı
sahife ve sütunda aynı punto harflerle yayınlanması mecburidir.
Cevap ve düzeltme, taallük ettiği yazının cevap verenle ilgili miktarından
uzun olamaz.
Ancak yirmi satırdan az olan yazıların cevabı yirmi satır olabilir.
GÖnderilen cevap ve düzeltmede suç teşkil eden ifadeler veya cevap ve dü-
zeltmeyi gerektiren yayın ile ilgisi bulunmıyan hususlar mevcut ise veya neşrin-
den itibaren üç ay geçmiş ise dercİnden çekinilebilir. Bu takdirde çekinmenin
sebepleri derhal yazı ile o yer sulh ceza yargıçlığına bildirilir. Yargıç en geç
yirmi dört saatte neşir ile alakası bulunup bulunmadığına ve müddetin geçip geç-
mediğine karar verir veya münasip göreceği değişikliği yapar. Yargıç kararının
yerine getirilmesi mecburidir.
Devlet daireleri, amme müesseseleri ve tüzelkişiler tarafından gönderilecek
cevap ve düzeltmeler hakkında da yukarki fıkralar hükümleri uygulanır.
Cevap ve düzeltme hakkını kullanmadan ölen bir kimsenin bu hakkını varisle-
ri kullanabilir.


Madde 25 - (15/7/1950 tarih ve 5680 sayılı Kanunun hükmüdür.)
On üçüncü maddede yazılı şartı haiz olmıyan kimseleri çalıştıranlar 200
liradan 500 liraya kadar ağır para cezasiyle cezalandırılırlar.
Madde 29 - (15/7/1950 tarih ve 5680 sayılı Kanunun hükmüdür.)
On dokuzuncu maddede yazılı macburiyete riayet etmiyenler hakkında 200 li-
radan 1000 liraya kadar ağır para cezası hükmolunarak neşrinden imtina edilen
cevap ve düzeltmenin de aynı mevkutede on dokuzuncu maddede gösterilen şekil
ve şartlar dairesinde yayınlanmasına karar verilir. Kararın cevap ve düzeltmenin
yayınlanmasına taallük eden kısmı derhal yerine getirilmek üzere mevkute idare-
sine tebliğ olunur.
Bu hükmün yerine getirilmemesi halinde neşrin geciktiği her nüsha için 150
lira ağır para cezası hükmolunur.


Madde 30 - (15/7/1950 tarih ve 5680 ssyılı kanunun hükmüdür.)
Ceza davasına ait talep ve iddianamelerle kararların ve diğer her türlü ve-
sika ve evrakın aleni duruşmada okunmasından hazırlık ve ilk soruşturmalarda
takipsizlik veya muhakemenin men'i kararı verilmesinden önce neşri yasaktır.

Tahkikatın gidişi veya mahkemenin karar ve muameleleri üzerinde tesir ya-
pabilecek her türlü yayında bulunulması, Cumhuriyet Savcısının talebi üzerine
hazırlık soruşturmasında sulh ceza yargıcının ve ilk soruşturmada sorgu yargı-
cının ve yargılama sırasında mahkemenin vereceği kararla yasak edilebilir.
Ceza davasının başlamasiyle hüküm kesinleşinceye kadar yargıç ve mahkemenin
hüküm ve kararlariyle muameleleri hakkında mütalaa serdi yasaktır.
Bu madde hükümlerine aykırı hareket edenler 1 aydan 6 aya kadar hapis ve 500
liradan 5000 liraya kadar ağır para cezasiyle cezalandırılırlar.


Madde 32 - (15/7/1950 tarih ve 5680 sayılı Kanunun hükmüdür.)
İntihar vakaları hakkında haber çerçevesini aşan ve okuyanları tesir altın-
da bırakacak mahiyette olan tafsilat ve vakaya mütaallik resimlerin neşri ya-
saktır.
Bu madde hükmüne muhalif hareket edenler 100 liradan 1000 liraya kadar ağır
para cezasiyle cezalandırılırlar.


Madde 34 - (15/7/1950 tarih ve 5680 sayılı Kanunun hükmüdür.)
Siyasi,iktisadi,ticari mevkutelerin sermayeleri ve devamlı veya geçici bü-
tün gelir kaynaklariyle basılan nüshalarının adedi ve bir nüshasına 50 den faz-
la abone yazılmış olanların isim, adres ve tabiiyetleri ve umumi abone yekünu ve
basıldıkları matbaa ile olan hukuki münasebetleri noterlikçe tasdik edilmiş bir
deftere kaydedilir.
Bu defter tutulmadığı veya deftere noksan veya yanlış malümat geçirildiği
veyahut savcılıkça talep vukuunda defter ve ihtiva etmesi gereken hususlar giz-
lendiği takdirde mevkutenin sahibi veya onun mümessili üç aydan bir yıla kadar
hapis ve 500 liradan 5000 liraya kadar ağır para cezasına mahküm edilir.
İlmi, edebi,fenni ve bedii mahiyette olan mevkutelerden yayınları itibariy-
le siyasi, iktisadi ve ticari mahiyette neşriyata girişenler bir ve ikinci fık-
ralar hükümlerine tabidirler.


Madde 39 - (15/7/1950 tarih ve 5680 sayılı Kanunun hükmüdür.)
Basın Kanununa giren veya basın yoliyle işlenen suçlara ait davalar acele
işlerden sayılır ve mahkemelerin senelik tatil sürelerinde de görülür.
Sanığın ikametgahı itibariyle mahkemeye çağrılabilmesi için gerekli zaman
gözetilerek, duruşma için en yakın gün tayin edilir.
İddia ve savunmalar ve deliller birden söylenir ve gösterilir.
Duruşmalar işin en az gerektirdiği müddetten fazla bir zamana bırakılamaz.

Basın yoliyle işlenen suçlarda Ceza Muhakemeleri Usulü Kanununun 200 üncü
maddesindeki tevkif mecburiyetine mütaallik olan hüküm uygulanmaz.
5 - 29/11/1960 tarih ve 143 sayılı Kanun ile yürürlükten kaldırılmış veya
değiştirilmiş olan hükümlerin metinleri: (Madde numaraları: 4,5,8,9,13,16,17,
19,30,32,34, ve 35)


Madde 4 - (7/6/1956 tarih ve 6733 sayılı kanunun hükmüdür.)
Her basılmış eserde o eserin neşir yeri ve yılı ve tabiin, varsa naşirin
adları ve iş yerleri gösterilir. İlan, tarife, sirküler ve emsali hakkında bu
hüküm tatbik olunmaz.
Mevkutelerde ayrıca basıldığı tarih ile sahibinin ve yazı işlerini fiilen
idare eden mesul müdürün adları gösterilir.


Madde 5 - (7/6/1956 tarih ve 6733 sayılı kanunun hükmüdür.)
Her mevkutenin yazı işlerini fiilen idare eden bir mesul müdürü bulunur.
Mesul müdür aşağıdaki şartları haiz olmalıdır:
1. Türk vatandaşı ve asgari lise mezunu olmak veya bu derecede tahsili bu-
lunduğu resmen tevsik edilmiş olmak;
2. 21 yaşını bitirmiş bulunmak;
3. Türkiye'de ikametgah sahibi olmak ve devamlı oturmak;
4. Devlet memuru, asker veya ordu mensubu olmamak;
5. Mahcur veya amme hizmetlerinden memnu bulunmamak;
6. Ağır hapis, taksirli suçlar hariç olmak üzere altı aydan fazla hapis ce-
zasiyle mahküm olmamak veya suç tasnii, resmi mercileri iğfal, iftira, yalan şa-
hitliği ve yalan yere yemin, sahtekarlık müstehcen ve hayasızca neşriyat, fuhşi-
yata tahrik, hırsızlık, dolandırıcılık, hileli iflas, emniyeti suistimal suçla-
rından biriyle hükümlü bulunmamak;
7. Muvakkaten amme hizmetlerinden memnuiyet, umumi emniyet nezareti altında
bulundurulma veya sürgün cezasına mahkümiyet hallerinde bu ceza ve tedbirler
infaz edilmiş olmak.


Madde 8 - (7/6/1956 tarih ve 6733 sayılı Kanunun hükmüdür.)
Mevkute çıkarılması izne bağlı değildir. Ancak mevkutenin:
1. Adını, neşir mevzuunu, ne vakitlerde çıkarılacağını ve idare yerini,
2. Sahibinin ve ayrı mesul müdür varsa onun,sahip küçük ise kanuni temsilci
ile birlikte küçüğün ad ve soyadlarını,tabiiyet ve ikametgahlarını gösterir bir
beyanname verilmesi mecburidir. Bu beyannameye sahip hükmi şahıs ise şirket mu-
kavelesinin veya cemiyet nizamnamesinin tasdikli bir örneği eklenir.
Beyanname, mevkute sahibinin ve ayrı mesul müdür varsa onların da imzasını
ihtiva eder.


Madde 9 - (15/7/1950 tarih ve 5680 sayılı Kanunun hükmüdür.)
Beyanname ve ekleri mevkute nerede çıkarılacaksa o yerin en büyük mülkiye
amirine verilir.
Sekizinci maddede yazılı hususları tamamen veya kısmen ihtiva etmiyen ve
kanuni vasıf ve şartları haiz olmıyan kimseleri sahip veya mesul müdür olarak
gösteren beyannameler verilmemiş sayılır.
Beyannameyi alan amir mukabilinde bir makbuz verir.

Madde 13 - (7/6/1956 tarih ve 6733 sayılı Kanunun hükmüdür.)
Mevkutelerde çalıştırılacak muhbir veya muhabirlerin bu kanunun 5 inci mad-
desinin 3 üncü bendi hükmü müstesna diğer bentlerinde yazılı vasıf ve şartları
haiz olmaları icabeder.

Madde 16 - (7/6/1956 tarih ve 6733 sayılı kanunun hükmüdür.)
Basın yoliyle işlenen suçlardan dolayı ceza mesuliyeti:
1. Mevkutelerle işlenen suçlarda, suçu vücuda getiren yazıyı yazan veya
resmi yapan veyahut haber, havadis veya vesikaları verenlerle mevkutenin mesul
müdürüne ve mesul müdürlüğü kabul etmemiş olan sahibine terettüp eder.
2. Mesul müdür, mevkutelerde suç teşkil eden ve müstear ad ile veya imzasız
yahut remizli imza veya mahsus bir işaretle neşredilen yazı, resim, haber,hava-
dis veya vesika sahiplerinin sarih hüviyetlerini talep tarihinden itibaren 24
saat içinde Cumhuriyet Müddeiumumisine bildirmeğe mecburdur.
3. Mevkute tarifine girmiyen basılmış eserlerle işlenen suçlarda ceza mesu-
liyeti suçu teşkil eden eserin müellif, muharrir, mütercim veya tersim edenine,
fail belli olmadığı veya bu kimse aleyhine Türk mahkemelerinde dava açılamadığı
veya kendisinin malümatı veya muvafakati dışında neşrolunduğu hallerde naşire
ve naşir de belli olmazsa tabie, bu da bilinmediği takdirde bilerek satana,
dağıtana aittir.

Madde 17 - (7/6/1956 tarih ve 6733 sayılı Kanunun hükmüdür.)
Basın yoliyle işlenen suçlardan doğacak maddi ve manevi zararları cezaen
mesul olanlarla birlikte ve cezaen mesul edilemiyen hallerde, mevkutelerde sa-
hibi ve mevkute olmıyanlarda naşiri müteselsilen tazmin ile mükelleftirler.

Madde 19 - (7/6/1956 tarih ve 6733 sayılı Kanunun hükmüdür.)
Bir şahsın haysiyet ve şerefine dokunan veya menfaatini bozan veyahut haki-
kata aykırı hareketler, düşünceler ve sözler izafesi suretiyle açık veya kapalı
şekilde bir mevkutede yapılan yayından dolayı o şahsın imzasiyle gönderilecek
cevap ve tekzibi, mevkutenin mesul müdürü, metnine hiçbir mülahaza ve işaret
katmaksızın ve bu cevap veya tekzip dolayısiyle her hangi bir mütalaa beyan
etmeksizin aynen ve tamamen neşre mecburdur.
Cevap veya tekzibin günlük gazetelerde, alındığının ertesi günü ve diğer
mevkutelerde bu müddet gözetilmek şartiyle ilk çıkacak nüshada aynı sayfa ve
sütunda ve aynı mahalden başlamak üzere aynı punto harflerle neşri, cevap veya
tekzibi mucibolan yazı için başlıklar yapılmış veya resimler konulmuş ise, ce-
vap ve tekzibi gönderen şahıs tarafından tesbit edilecek başlıkların ve resim-
lerin de aynı büyüklükte neşri mecburidir.
Cevap veya tekzip, taallük ettiği yazıya bir misil ilavesiyle baliğ olacak
miktar ve hacmı geçemez. Ancak 20 satırdan az olan yazıların cevabı 20 satır
olabilir.
Cevap veya tekzipler mevkute ile birlikte, alakalının bulunduğu mahal Cum-
huriyet Müddeiumumisine verilir veya gönderilir. Cumhuriyet Müddeiumumisi, en
geç 24 saat içerisinde, cevap veya tekzibi; suç mahiyetinde olup olmadığı,neşir
ile alakası bulunup bulunmadığı, kanunda yazılı şekil ve şartlara uygun olup
olmadığı ve neşrinden itibaren üç ay geçip geçmediği cihetlerinden tetkik ede-
rek bir karar verir. Bu karara göre münasip göreceği değişiklikleri yaparak ve-
ya aynen, alakalı mevkutenin mesul müdürüne neşredilmek üzere cevap veya tekzi-
bi gönderir.
Cumhuriyet Müddeiumumisinin kararı kati olup yerine getirilmesi mecburidir.
Devlet daireleri, amme müesseseleri veya hükmü şahıslar tarafından gönderi-
lecek cevap veya tekzipler hakkında da yukardaki fıkralar hükmü tatbik olunur.
Cevap ve tekzip hakkını kullanmadan ölen bir kimsenin bu hakkını varisleri
kullanabilir.

Madde 30 - (7/6/1956 tarih ve 6733 sayılı Kanunun hükmüdür.)
Ceza davasına ait talep ve iddianamelerle kararların ve diğer her türlü ve-
sika ve evrakın aleni duruşmada okunmasından, hazırlık ve ilk tahkikatlarda ta-
kipsizlik veya muhakemenin men'i kararı verilmesinden önce neşri yasaktır.

Tahkikatın seyri veya mahkemenin karar ve muameleleri üzerinde tesir yapa-
bilecek her türlü neşriyatta bulunulması, Cumhuriyet Müddeiumumisinin talebi
üzerine hazırlık tahkikatında sulh ceza hakiminin ve ilk tahkikatta sorgu haki-
minin ve muhakeme sırasında mahkemenin vereceği kararla yasak edilebilir.
Ceza davasının başlamasiyle hüküm katileşinceye kadar hakim ve mahkemenin
hüküm ve kararlariyle muameleleri hakkında mütalaa serdi yasaktır.
Kanun, nizamname veya resmi teşekküllerce ittihaz olunan karar gereğince
gizli yapılan toplantılardaki müzakeratın veya alınan kararların veya gizli olan
tahkikat ve safahatının ve kaza mercilerinin müzakeratının neşri yasaktır.

Türk Ceza Kanununun 141 ve 142 nci maddeleri ve neşir yoliyle veya radyo
ile yahut toplantılarda işlenen bazı cürümler hakkındaki kanun hükümlerinin
tatbikı suretiyle mahkümiyet halinde bir aydan üç aya kadar mevkutenin neşriya-
tının tatiline de karar verilir.
Neşriyatı tatil edilen mevkutenin sahip veya mesulleri tatil müddeti içeri-
sinde başka bir adla mevkute çıkaramazlar.
Bu madde hükümlerine aykırı hareket edenler bir aydan altı aya kadar hapis
ve (5.000) liradan aşağı olmamak üzere ağır para cezasiyle cezalandırılırlar.


Madde 32 - (7/6/1956 tarih ve 6733 sayılı Kanunun hükmüdür.)
Memleket ahlakını, aile nizamını bozacak veya cürüm işlemeye teşvik veya
tahrik edecek şekilde heyecan uyandıracak tafsilat ile hakiki veya hayali vakı-
aları hikaye veya tasvir veya tersim edenler veya intihar vakıaları hakkında
haber çerçevesini aşan ve okuyanları tesir altında bırakacak mahiyette tafsilat
ve resimler neşredenler hakkında (1.000) liradan (10.000) liraya kadar ağır pa-
ra cezası hükmolunur.

Madde 34 - (7/6/1956 tarih ve 6733 ssyılı Kanunun hükmüdür.)
Siyasi, iktisadi, ticari mevkutelerin sermayeleri ve devamlı veya geçici
bütün gelir kaynaklariyle basılan nüshalarının adedi ve bir nüshasına 50 den
fazla abone yazılmış olanların isim, adres ve tabiiyetleri ve umumi abone yekünu
ve basıldıkları matbaa ile olan hukuki münasebetleri noterlikçe tasdik edilmiş
bir deftere kaydedilir.
Bu defter tutulmadığı veya deftere noksan veya yanlış malümat geçirildiği
veyahut müddeiumumilikçe talep vukuunda defter ve ihtiva etmesi gereken husus-
lar gizlendiği takdirde mevkutenin sahibi veya onun mümessili üç aydan bir sene-
ye kadar hapis ve (500) liradan (5.000) liraya kadar ağır para cazasına mahküm
edilir.
İlmi, edebi, fenni ve bedii mahiyette olan mevkutelerden yayınları itibariy-
le siyasi,iktisadi ve ticari mahiyette neşriyata girişenler bir ve ikinci fıkra-
lar hükümlerine tabidirler.

Umumi yerlerde, sokaklarda veya halkın kolaylıkla girip çıktığı mahallerde
ve bunlara benzer diğer yerlerde mevkute ve gayrimevkuteleri ihtiva ettiği ha-
ber, havadis yazı ve resimlerden (Matbua muhteviyatından) veya sair hususlardan
bahsiyle satanlar,sattıranlar veya satışa arz edanler,(100) liradan (500) lira-
ya kadar ağır para cezasiyle cazalandırılırlar.Tekerrürü halinde para cezasiyle
birlikte bir aya kadar hapis cezası da hükmolunabilir.

Madde 35 - (15/7/1950 tarih ve 5680 ssyılı Kanunun hükmüdür.)

Bu kanunda yazılı olan veya basın yoliyle işlenmiş bulunan suçlardan dolayı
günlük mevkuteler hakkında üç ay ve diğer basılmış eserler hakkında altı ay
içinde açılmıyan davalar dinlenmez. Bu süre suçun işlendiği tarihten başlar.

Kamu davasının açılması izin veya karar alınmasına bağlı olan suçlarda,izin
veya kararın alınması için müracaat tarihi ile izin veya kararın verildiği tarih
arasında geçen müddet, dava süresi hesabına katılmaz. Bu müddet üç ayı geçemez.
Basın yoliyle işlenen ve takibi şikayete bağlı olan suçlarda ilk fıkrada
yazılı süre, suçun kanun ile belli zaman aşımı haddini geçmemek şartiyle,işlen-
diğinin öğrenildiği tarihten başlar.
6 - 8/5/1979 tarih ve 2231 sayılı Kanun ile yürürlükten kaldırılmış veya
değiştirilmiş olan hükümlerin metinleri: (Madde numaraları: 16 ve 27)


Madde 16 - (29/11/1960 tarih ve 143 sayılı Kanunun hükmüdür.)
Basın yolu ile işlenen suçlardan dolayı ceza sorumluluğu:
1 - Mevkutelerle işlenen suçlarda, suçu vücude getiren yazıyı yazan veya
resmi yapan kimse ile beraber bu mevkutenin ilgili sorumlu müdürüne terettüp
eder.
2 - Mevkutelerde müstear adla veya imzasız yahut remizli imza ile yayınlanan
yazı veya resim sahiplerinin adlarını sorumlu müdür bildirmeye mecbur değildir.
Ancak suç teşkil eden yazı veya resim Türk Ceza Kanununun 2 nci kitabının 1 in-
ci babının 1 inci faslında yazılı cürümlere taallük ediyorsa, sorumlu müdür bun-
ların sahiplerinin açık kimliklerini, istek tarihinden itibaren 24 saat içinde
Cumhuriyet Savcılığına bildirmeye mecburdur.
3 - Sorumlu müdür suç teşkil eden haber, vesika veya yazıyı bu mahiyetini
bilmeden yayınlamış ise bunların sorumluluğu yalnız haber,beyan ve vesikayı ve-
rene veya yazıyı yazana aittir. Sorumlu müdür mevkutenin sahibi tarafından rıza-
sına aykırı olarak yayınlanan yazı veya resimlerden sorumlu değildir.Bu takdirde
ceza sorumluluğu yazı ve resimleri yayınlatana aittir.
4 - Mevkute tarifine girmiyen basılmış eserlerle işlenen suçlarda ceza so-
rumluluğu suç teşkil eden eserin müellif,muharrir,mütercim veya tersim edenine,
fail belli olmadığı veya bu kimse aleyhine Türk mahkemelerinde dava açılamadığı
veya kendisinin bilgi veya muvafakati dışında yayınlandığı hallerde naşire ve
naşir de belli olmazsa tabie, bu da bilinmediği takdirde bilerek satana, dağı-
tana aittir.


Madde 27 - (15/7/1950 tarih ve 5680 sayılı Kanunun hükmüdür.)
On altıncı maddenin ikinci bendinde yazılı mecburiyete aykırı hareket eden-
ler 3 aydan 1 seneye kadar hapis ve 500 liradan 2000 liraya kadar ağır para ce-
zasiyle cezalandırılırlar.
7 - 10/11/1983 tarih ve 2950 sayılı Kanun ile yürürlükten kaldırılmış veya
değiştirilmiş olan hükümlerin metinleri: (Madde numaraları: 5,7,9,12,16,19,20,
21,22,24,25,26,28,29,30,31,33, 35 ve 36)


Madde 5,fıkra üç bend (6) - (29/11/1960 tarih ve 143 sayılı Kanunun hükmü-
dür.)
6 - Ağır hapis, 5 yıldan fazla hapis cezalarından biri ile veya yayın tehdi-
di ile para ve menfaat temini, hırsızlık, sahtecilik, dolandırılıcık,inancı kö-
tüye kullanmak, yalancı tanıklık ve yalan yere and içmek,iftira, suç tasnii ve
resmi mercileri iğfal, müstehçen veya hayasızca yayın, fuhşiyata tahrik, hileli
iflas suçlarında biri ile hükümlü olmamak.


Madde 7, fıkra beş - (7/9/1956 tarih ve 6733 sayılı Kanunun hükmüdür.)
Türkiye'de yabancıların mevkute çıkarması mahalli en büyük mülkiye amirinin
mütalaası üzerine Dahiliye Vekaletinin müsaadesine ve mevkutenin yazı işlerini
fiilen idare edecek mesul müdürün 5 inci maddedeki vasıf ve şartları haiz olma-
sına ve mevkute hangi dilde çıkıyorsa o dili bilmesine bağlıdır.

Madde 9- (29/11/1960 tarih ve 143 sayılı kanunun hükmüdür.)
Beyanname ve ekleri, mevkute nerede çıkarılacaksa o yerin en büyük mülkiye
amirliğine verilir.
Sekizinci maddede yazılı hususları tamamen veya kısmen ihtiva etmiyen ve
kanuni nitelik ve şartları haiz olmıyan kimseleri sahip veya sorumlu müdür ola-
rak gösteren beyannameler verilmemiş sayılır ve keyfiyet beş gün içinde ilgili-
ye tebliğ edilir.
Beyanname mülkiye amirliğine doğrudan doğruya verilebileceği gibi noter
aracılığı ile de tebliğ olunabilir. Mülkiye amirliği, verilen beyannameyi kabu-
le ve mukabilinde bir makbuz vermeye mecburdur. Beyanname noter aracılığı ile
tebliğ olunduğu takdirde, tebliğ şerhi makbuz yerine geçer.

Madde 12-(15/7/1950 tarih ve 5680 sayılı Kanunun hükmüdür.)
Tabi,mevkutenin her nüshasından ikişer tanesini neşri takip eden çalışma
gününde, çıktığı yerin Cumhuriyet Savcısı ile en büyük mülkiye amirine tevdie
mecburdur.

Madde 16- (8/5/1979 tarih ve 2231 sayılı Kanunun hükmüdür.)
Basın yoluyla işlenen suçlardan dolayı ceza sorumluluğu :
1. Mevkutelerde işlenen suçlarda sorumluk, suçu vücuda getiren yazıyı yazan
veya resmi yapan kimse ile beraber bu mevkutenin ilgili sorumlu müdürüne ait-
tir. Ancak, sorumlu müdürler için verilen hürriyeti bağlıyıcı cezalar beher
günü 100 liradan hesap edilmek üzere para cezasına çevrilir ve sorumlu müdürler
için emniyet gözetimi altında bulundurma cezası verilemez.
2. Mevkutelerde müstear adla veya imzasız ya da remizli imza ile yayımlanan
yazı veya resim veya karikatür sahiplerinin adlarını sorumlu müdür bildirmek
zorunda değildir. Sahibi belli olmayan yazı veya resim veya karikatürden dolayı
sorumluluk yayım unsurunu gerçekleştiren sorumlu müdüre aittir. Ancak, sorumlu
müdür mevkutenin sahibi tarafından rızasına aykırı olarak yayınlanan yazı veya
resim veya karikatürden sorumlu değildir.Bu takdirde ceza sorumluluğu yazı veya
resim veya karikatürü yayınlatana aittir.
3. Mevkute tanımına girmeyen basılmış eserlerle işlenen suçlarda ceza so-
rumluluğu,suçu oluşturan eserin yazanı,yazarı,çevireni veya çizenine,fail belli
olmadığı veya bu kimse aleyhine, Türk mahkemelerinde dava açılamadığı veya ken-
disinin bilgi veya izni dışında yayınlandığı takdirde yayınlatana, yayınlatan
belli olmazsa basana, basan da belli olmadığı takdirde satana ve dağıtana ait-
tir.

Madde 19 - (29/11/1960 tarih ve 143 sayılı Kanunun hükmüdür.)
Bir şahsın,haysiyet ve şerefine dokunan veya menfaatini bozan yahut kendisi
ile ilgili hakikata aykırı hareketler, düşünceler ve sözler izafesi suretiyle
açık veya kapalı şekilde bir mevkutede yapılan yayından dolayı imzasiyle üç ay
içinde gönderilecek, cevap ve düzeltmeyi mevkutenin sorumlu müdürü metnine hiç-
bir mülahaza ve işaret katmaksızın ve bu cevap veya düzeltme dolayısiyle her
hangi bir mütalaa beyan etmeksizin aynen ve tamamen yayınlamaya mecburdur.Cevap
ve düzeltme, taallük ettiği yazının cevap verenle ilgili miktarından uzun ola-
maz.
Ancak, 20 satırdan az olan yazıların cevabı 20 satır olabilir.
Cevap veya düzeltme mevkutenin ilgili nüshasiyle birlikte cevap veya dü-
zeltmeyi gönderenin bulunduğu mahal sulh ceza hakimliğine verilir veya gönderi-
lir. Sulh ceza hakimi, en geç 24 saat içinde cevap veya düzeltmeyi, suç mahiye-
tinde olup olmadığı,yayın ile ilgisi bulunup bulunmadığı,kanunda yazılı şekil
ve şartlara uygun olup olmadığı ve yayından itibaren üç ay geçip geçmediği ci-
hetlerinden tetkik ederek bir karar verir. Hakim cevap ve düzeltmenin yayınlan-
mamasına karar verebileceği gibi aynen veya münasip göreceği değişiklikleri yaparak yayınlanmasına da karar verebilir. Hakimin kararının bir örneği,cevap ve düzeltme ile birlikte mevkutenin sorumlu müdürüne gönderilir.
Cevap veya düzeltmenin günlük gazetelerde, alındığını takibeden iki gün
içinde ve diğer mevkutelerde bu süre gözetilmek şartiyle ilk çıkacak nüshada
aynı sahife ve sütunda ve aynı şekilde ve aynı punto harflerle, cevap veya dü-
zeltmeyi gerektiren yazı için başlıklar yapılmış veya resimler konulmuş ise ce-
vap veya düzeltmede tesbit edilecek başlık veya resmin de yayınlanması lazım-
dır. Ancak, sorumlu müdür sulh ceza hakiminin bu kararına en geç 24 saat içinde
mevkutenin çıktığı yerin asliye ceza hakimliği nezdinde sebep ve delil göstere-
rek itiraz edebilir. Asliye ceza hakiminin 24 saat içinde bu itirazı inceliye-
rek vereceği karar kesindir. Bu kararın mevkute sorumlu müdürüne tebliğinden
itibaren bu fıkrada yazılı süre içinde cevap ve düzeltmenin yayınlanması mecbu-
ridir.
Devlet daireleri, kamu müesseseleri ve tüzel kişiler tarafından gönderile-
cek cevap ve düzeltmeler hakkında da yukarıdaki fıkralar hükümleri uygulanır.
Cevap ve düzeltme hakkını kullanmadan ölen bir kimsenin bu hakkını varisle-
rinden yalnız biri kullanabilir.
Bu maddedeki tebliğler ilgili talep ettiği takdirde, memur marifetiyle yapı-
lır.

Madde 20 - (15/7/1950 tarih ve 5680 sayılı Kanunun hükmüdür.)
Dördüncü maddenin birinci ve ikinci fıkralarında yazılı hususları göstermi-
yen tabi 25 liradan 100 liraya kadar hafif para cezasiyle cezalandırılır.
Bu hususlar hakikata aykırı olarak gösterenler 15 günden 3 aya kadar hapse
veya 100 liradan 500 liraya kadar ağır para cezasına mahküm edilirler.

Madde 21 - (15/7/1950 tarih ve 5680 sayılı Kanunun hükmüdür.)
Dokuzuncu ve on birinci maddeler hükümlerine aykırı hareket edenler 15 gün-
den 3 aya kadar hapse veya 200 liradan 1000 liraya kadar ağır para cezasına mah-
küm edilirler.

Madde 22 - (15/7/1950 tarih ve 5680 sayılı Kanunun hükmüdür.)
Hakikata aykırı beyanname veren kimse 3 aydan 6 aya kadar hapse ve 500 li-
radan 5000 liraya kadar ağır para cezasına mahküm edilir.

Madde 24 - (15/7/1950 tarih ve 5680 sayılı Kanunun hükmüdür.)
On ikinci madde hükmünü yerine getirmiyenler hakkında yayınlanan her nüsha
için 10 liradan 25 liraya kadar hafif para cezası hükmolunur.

Madde 25 - (7/6/1956 tarih ve 6733 sayılı Kanunun hükmüdür.)
13 üncü maddede yazılı şart ve vasıfları haiz olmıyan kimseleri çalıştıran-
lar bir aya kadar hapis ve (5.000) liradan aşağı olmamak üzere ağır para ceza-
siyle cezalandırılır.

Madde 26 - (15/7/1950 tarih ve 5680 sayılı Kanunun hükmüdür.)
On beşinci madde hükmüne riayet etmiyenler 200 liradan 500 liraya kadar
ağır para cezasiyle cezalandırılırlar.

Madde 28 - (15/7/1950 tarih ve 5680 sayılı Kanunun hükmüdür.)
On sekizinci maddede yazılı mahkeme hükmünü tebliğ edildiği tarihten başla-
mak üzere, günlük gazetelerde üç gün içinde, diğer mevkutelerde bu müddet göze-
tilmek şartiyle çıkacak en geç ikinci nüshasında yerine getirmiyenler hakkında,
neşrin geciktiği her nüsha için 100 liradan 200 liraya kadar ağır para cezası
hükmolunur.

Madde 29 - (15/7/1950 tarih ve 5680 sayılı Kanunun hükmüdür.)
19 uncu maddedeki neşir mecburiyetine riayet etmiyenler hakkında 15 günden
üç aya kadar hapis ve (2.000) liradan (5.000) liraya kadar ağır para cezasiyle

birlikte neşrinden imtina olunan cevap ve tekzibin aynı mevkutede 19 uncu mad-
dede gösterilen şekil ve şartlar dairesinde neşrine de hükmolunur.
Mahkemenin hükmüne rağmen neşirden imtina olunması halinde yukarıki fıkra
gereğince verilecek cezalar bir misli artırılarak hükmolunur ve ayrıca neşrin
geciktiği her nüsha için (1.000) lira ağır para cezası da ilave olunur.

Madde 30 son fıkra - (29/11/1960 tarih ve 143 sayılı Kanunun hükmüdür.)
Türk Ceza Kanununun 142 ve 163 üncü maddelerinin uygulanması suretiyle hü-
kümlülük halinde tekerrür varsa, mevkute bir aydan üç aya kadar yayından men
olunur. Yayından men olunan mevkutenin sahip ve sorumluları bu süre içinde baş-
ka bir adla mevkute çıkaramazlar.

Madde 31 - (15/7/1950 tarih ve 5680 sayılı Kanunun hükmüdür.)
Yabancı memleketlerde çıkan basılmış eserlerin Türkiye'ye sokulması veya
dağıtılması Bakanlar Kurulu karariyle menolunabilir.
Bu gibi basılmış eserlerin, Bakanlar Kurulundan acele karar alınmak üzere,
İçişleri Bakanlığınca karardan evvel dağıtılmaları menolunabileceği gibi, dağı-
tılmış olanlar da toplattırılabilir.
Menedilmiş olmasına rağmen bunları Türkiye'ye bilerek sokanlar, dağıtanlar
veya bu gibi eserleri kısmen veya tamamen iktibas ederek yayanlar 3 aydan 1
yıla kadar hapis ve 500 liradan 5.000 liraya kadar ağır para cezasiyle cezalan-
dırılırlar.

Madde 33, son fıkra - (4/5/1955 tarih ve 6550 sayılı Kanunun hükmüdür.)
Hilafına hareket edenler (300) liradan (1.000) liraya kadar ağır para ceza-
siyle cezalandırılır. Fiilin tekerrürü halinde (1.000) liradan (3.000) liraya
kadar ağır para cezası veya yedi günden üç aya kadar hapis cezası verilir.

Madde 35 - (29/11/1960 tarih ve 143 sayılı Kanunun hükmüdür.)
Bu kanunda yazılı olan veya basın yoluyla işlenmiş bulunan suçlardan dola-
yı, günlük mevkuteler hakkında üç ay ve diğer basılmış eserler hakkında altı ay
içinde açılmayan davalar dinlenmez. Bu süre suçun işlendiği tarihten başlar.
Ancak,16 ncı maddenin 3 üncü bendi gereğince sorumlu müdür kendi aleyhinde açı-
lan bir davada dava konusu yazı veya resmin kendi rızasına aykırı olarak yayın-
landığını iddia ve ispat ederse, yazı veya resmi yayınlatan aleyhine açılacak
davada süre, sorumlu müdür hakkındaki beraat kararının kesinleşmesiyle başlar.
Kamu davasının açılması izin veya karar alınmasına bağlı olan suçlarda,izin
veya kararın alınması için müracaat tarihi ile izin veya kararın verildiği ta-
rih arasında geçen süre,dava süresi hesabına katılmaz. Bu süre bir ayı geçemez.
Basın yoluyla işlenen kovuşturması şikayete bağlı olan suçlarda ilk fıkrada
yazılı süre, suçun kanun ile belli zamanaşımı haddini geçmemek şartiyle, işlen-
diğinin öğrenildiği tarihten başlar.

Madde 36 - (9/3/1954 tarih ve 6337 sayılı Kanunun hükmüdür.)
Bu kanunda yazılı olan veya basın yoliyle işlenmiş bulunan bütün suçlardan
ötürü sivil şahıslar hakkında ağır cezayı gerektiren davalar ağır ceza mahkeme-
lerinde ve diğerleri asliye ceza mahkemelerinde görülür.
Üç veya daha fazla hakim bulunan yerlerde asliye ceza mahkemelerinin göre-
vine giren davalar en yüksek dereceli üç ceza hakiminin iştirakiyle kurulacak
toplu mahkemede görülür. Derecede eşitlik halinde kıdeme bakılır.
Bu suretle kurulacak toplu mahkemede hakimlerin en yüksek derecelisi ve de-
recede eşitlik halinde kıdemlisi başkanlık eder.
Basın mahkemesini teşkil eden ceza hakimlerinin, mazeretleri, izinli bulun-
maları veya sair sebeplerle davaya bakamamaları, veyahut, mahkemenin munhasıran
ceza hakimlerinden teşkili mümkün olmıyan yerlerde;o yerlerde bulunan en kıdem-
li hukuk hakimleri bu mahkemeye iştirak ederler.

MÜLGA HÜKÜMLER, HAZİRAN 1988 (EK-1)

8 - 11/5/1988 tarih ve 3445 sayılı Kanun ile yürürlükten kaldırılmış veya
değiştirilmiş olan hükümlerin metinleri. (Madde numaları : 19,29,33)

Madde 19 - (10/11/1983 tarih ve 2950 sayılı Kanunun hükmüdür.)

Bir şahsın,haysiyet ve şerefine dokunan veya kendisi ile ilgili gerçeğe ay-
kırı hareketler, düşünceler ve sözler izafesi suretiyle açık veya kapalı şekilde
bir mevkutede yapılan yayından dolayı ilgili, yayının yapıldığı tarihten itiba-
ren üç ay içinde imzasını taşıyan cevap veya düzeltme yazısını mevkutenin sorum-
lu müdürüne verebilir veya gönderebilir.Sorumlu müdür,cevap veya düzeltmeyi al-
dığı tarihten itibaren üç gün içinde inceler ve yayınlanmasına karar verdiği
takdirde inceleme süresinin bitiminden sonra çıkacak ilk nüshada, metne hiç bir
mülahaza ve işaret katmaksızın ve bu cevap veya düzeltme dolayısıyla herhangi
bir mütalaa beyan etmeksizin aynen ve tamamen yayınlamaya mecburdur.
Cevap veya düzeltme, ilişkin olduğu yazının cevap verenle ilgili miktarının
iki katından uzun olamaz. Ancak, yirmi satırdan az olan yazıların cevabı otuz
satır olabilir. Mevkutenin birden fazla yerde basılması halinde, cevap veya dü-
zeltmeye sebep olan yazının yayınlandığı ve dağıtıldığı yerdeki baskısının tüm
nüshalarında cevap veya düzeltmeye yer verilir.
Cevap veya düzeltmenin zamanında yayınlanmaması halinde ilgili, yayınlanması
gereken tarihten itibaren otuz gün içinde evrakı ile birlikte bulunduğu yer sulh
ceza hakimine başvurur. Sulh ceza hakimi en geç yedi gün içinde cevap veya dü-
zeltmeyi; suç mahiyetinde olup olmadığı, yayın ile ilgisi bulunup bulunmadığı,
kanunda yazılı şekil veya şartları taşıyıp taşımadığı ve mevkuteye yapılan baş-
vurunun yayından itibaren üç ay içinde yapılıp yapılmadığı cihetlerinden ince-
ler ve bir karar verir. Bu karar ilgililere tebliğ olunur. Hakim, cevap veya
düzeltmenin yayınlanmamasına karar verebileceği gibi aynen veya uygun göreceği
değişiklikleri yaparak yayınlanmasına da karar verebilir. Bu kararlara karşı
ilgililer beş gün içinde asliye ceza hakimine itiraz edebilirler. Asliye ceza
hakiminin en geç beş gün içinde,itirazı inceleyerek vereceği karar kesindir.
Cevap veya düzeltmenin yayınlanmasına karar verildiği takdirde, kesin nite-
likteki hakim kararının, günlük gazetelerde, alındığı tarihi izleyen iki gün
içinde, diğer mevkutelerde bu süre gözetilmek suretiyle ilk çıkacak nüshada ya-
yınlanması zorunludur.
Cevap veya düzeltemelerin, yazının yayınlandığı aynı sahife ve sütunda,oku-
mayı güçleştirmeyecek şekilde, aynı büyüklükte ve aynı karakterde harflerle,ce-
vap veya düzeltmeyi gerektiren yazı için başlıklar yapılmış veya resimler ko-
nulmuş ise cevap veya düzeltmede tespit edilecek başlık veya resmin de yayın-
lanması gerekir.
Devlet daireleri, kamu müesseseleri ve tüzelkişiler tarafından gönderilecek
cevap veya düzeltmeler hakkındada yukarıdaki fıkralar hükümleri uygulanır.
Cevap veya düzeltme hakkını kullanmadan ölen bir kimsenin bu hakkını varis-
lerinden yalnız biri kullanabilir.
Bu maddedeki tebliğler, ilgili talep ettiği takdirde, memur marifetiyle ya-
pılır.
362-1


Madde 29 - (10/11/1883 tarih ve 2950 sayılı Kanunun hükmüdür.)

İlgilinin talebi üzerine yayınlanan cevap veya düzeltmede, 19 uncu maddede-
ki şekil ve şartlara uyulmaması halinde onbeş günden üç aya kadar hapis ve alt-
mışbin liradan yüzellibin liraya kadar ağır para cezası hükmolunur.
Hakim kararına rağmen neşirden imtina olunması halinde dört aydan bir yıla
kadar hapis ve altmışbin liradan yüzellibin liraya kadar ağır para cezası veri-
lir.
Cevap veya düzeltmenin, 19 uncu maddede gösterilen şekil ve şartlara uyul-
madan yayımlanması halinde, şekil ve şartlara uygun olarak yeniden yayımlanma-
sına karar verilir. Mahkemenin bu hükmüne uymayanlar hakkında yukarıdaki fıkra-
da yazılı cezalar bir misli artırılarak hükmolunur.

Madde 33 - (4/5/1955 tarih ve 6550 sayılı Kanunun hükmüdür.)
1. Kanunen evlenmeleri menedilmiş kimseler arasındaki cinsi münasebetlere
dair haber ve yazıların,
2. Türk Ceza Kanununun 414,415,416,421,423,429,430,435,436,440,441 ve 442
nci maddelerinde yazılı cürümlere mütaallik haber ve yazıların yayınlanması
halinde mağdurların hüviyetlerini açıklayan malümat ve resimlerin,
neşri yasaktır.

(Değişik : 10/11/1983-2950/17 md.) Bu yasağa aykırı hareket edenler üç aya
kadar hapis ve otuzbin liradan aşağı olmamak üzere ağır para cezası ile ceza-
landırılırlar.

Kaynak: Adalet Bakanlığı

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder